ኤሊዔዘር ቤን-ሃኢም (ሃኢምዞን) መታሰቢያው ይባረክ

ኤሊዔዘር ቤን-ሃኢም (ሃኢምዞን) በ1935 በደቡብ-ምሥራቅ ፖላንድ፣ ከኮልቡሾቫ አጠገብ ባለችው ማይዳን መንደር ተወለደ — ከስድስት ልጆች አምስተኛው። አባቱ ሽሙኤል ሃኢም መስታወት ሠሪ ነበር፤ ከመንደር ወደ መንደር በእግሩ ይሄድ ነበር።

በመስከረም 1939 አባቱ — በአካባቢው የጀርመን ጋዜጦችን የሚያነብ ብቸኛው ሰው — የሚመጣውን ተረድቶ ቤተሰቡ ወደ ምሥራቅ ሸሸ። በክራኮቭ ከአክስቷ ዘንድ የነበረችው ታላቅ እህት ራሔል ቤተሰቧን ለመፈለግ ወደ መንደሩ ተመለሰች — ከመንደሩ አይሁዶች ሁሉ ጋር በጫካ ውስጥ ተገደለች።

ከዚያ ልቮቭ፣ ወደ ሳይቤሪያ መጋዝ፣ በኋላም በኪርጊዝስታን ከኦሽ አጠገብ በምትገኘው ናውካት አራት ዓመታት። አባቱ በቀይ ጦር ውስጥ በጀርመን ምርኮኞች ካምፖች ተርጓሚ ሆኖ ተመለመለ፤ እናቱ አምስት ልጆችን ብቻዋን አሳደገች — በሰው ቤት በማጽዳት፣ በበቆሎ ገንፎ፣ በመቶ ግራም ዳቦ። «ተርቤ እተኛ ነበር፤ ተርቤም እነቃ ነበር» ይል ነበር ኤሊዔዘር።

ከጦርነቱ በኋላ — ሦስት ወራት በባቡር ወደ ፖላንድ። በሽቼቺን እናቱ ስለ ታላቅ ልጇና ስለ መላው ቤተሰቧ ዕጣ ፈንታ ሰማች — ልቧም መድከም ጀመረ። ቀጥሎ በጀርመን የተፈናቃዮች ካምፖች፦ በርሊን፣ ሮዘንሃይም፣ ሽቫርጸንቦርን፣ ካሰል፣ ፌልዳፊንግ። በሐምሌ 1949 በሙኒክ ሞተች፤ መቃብሯ በከተማዋ አዲስ የአይሁድ መካነ መቃብር ከመጀመሪያዎቹ መካከል ነው።

ሕመምተኞች እንዲሰደዱ አይፈቀድላቸውም ነበር፤ ቤተሰቡም በካምፑ ተያዘ — ስለዚህ በአሥራ አምስት ዓመቱ ኤሊዔዘር ብቻውን ተነሣ፦ በባቡር እስከ ናፖሊ፣ ከዚያም በ«ኮመሚዩት» መርከብ — በሴፕቴምበር 2 ቀን 1950 በሃይፋ ወደብ ወረደ። ቦታ ላላገኙለት ሠራተኞች «ወደ ጀርመን መልሱኝ — ከዚህ አልንቀሳቀስም» አለ። ቦታም ተገኘ፦ ከአሽቀሎን አጠገብ የሚገኘው «ኒጻኒም» የወጣቶች መንደር፤ እዚያ የብረታ ብረትና የቧንቧ ሥራ ተማረ። አባቱና እህቶቹ በ1952 መጡ — በፔታኅ ቲክቫ ወደምትገኘው የዐሚሻቭ ማዕበራ።

በ1955 ወደ «ጊቭዓቲ» ብርጌድ ተመለመለ፤ በጋዛ ድንበር በፈዳዩን ላይ በሌሊት አድፍጦ ግማሽ ዓመት አሳለፈ። ከዚያ አራት ጦርነቶች፦ የሲና ዘመቻ፣ የስድስት ቀን ጦርነት፣ የመዳከም ጦርነትና የዮም ኪፑር ጦርነት — 166 ቀናት በሲና። «ጥይቶች እንደ ዝናብ በዙሪያዬ ይወድቁ ነበር፤ አልነኩኝም። እናቴ ትጠብቀኝ ነበር።»

በ1962 ዓዲናን አገባ። ሦስት ልጆች፣ አሥር የልጅ ልጆች — «ሚንያን» እያለ ፈገግ ይል ነበር። በፔታኅ ቲክቫ የ«ቲፌሬት ጽቪ» ምኩራብ ከመሥራቾቹ አንዱ ነበር፤ ለብዙ አሥርተ ዓመታት ትውልዶች ከአፉ ቢርካት ኮሃኒም ተቀበሉ።

«አገሪቱን ውደዱ — ሌላ የለንም» ብሏል። «ከሁሉም በላይ፦ በመካከላችን ሰላም ይሁን። ካልሆነ እዚህ ወደፊት የለንም።»

በኖቬምበር 2022 በፔታኅ ቲክቫ በ«ያድ ቫሼም» በተመዘገበው የቪዲዮ ምስክርነት መሠረት።